EN MÜÞKÝL SORUYA MÜHÝM BÝR CEVAP
Allah niçin hesap soruyor




Kader ve kaza konusunda çoklarýnýn sorduðu ve anlamakta zorlandýðý soru þudur: Her þey Allah'ýn takdiri, dilemesi ve hükmüyle oluyorsa ve bunun dýþýna çýkmak mümkün deðilse, kendisine takdir edilen çizgide amel eden ve kötülük yapan bir kimseye Allah niçin hesap soruyor, ceza veriyor?

Cevap: Önce þunu belirtelim ki, Allahu Teala herkese deðil, sadece mükellef olan insanlara, ihtiyarî fiillerinden hesap soracaktýr. Ýhtiyarî fiil demek, yapýp yapmamakta serbest iken, yapmaya karar verilen fiil demektir. Ýnsanýn iradesi dýþýndaki yaptýðý iþlere "ýzdýrârî, zarurî, mecburî" fiiller denir. Bu tür fiillere bir sevap veya günah yoktur. Midemizin çalýþmasý, kanýmýzýn dolaþmasý, susuzluk, açlýk, uyku gibi haller, irade dýþý fiillerdir, mecburi iþlerdir.

Mükellef olmak için þu dört þartýn bir arada bulunmasý gerekir:

1-Akýl.

2-Ýrade,

3-Güç,

4-Ýlim.

Aklý olmayanlara veya aklý olup da temyiz çaðýna ulaþmayanlara hesap ve ceza yoktur. Deliler ve çocuklar gibi.

Ýradesini kullanamayan, irade hürriyyetine sahip olmayan kimse, yaptýklarýndan mesul deðildir. Uyuyan, unutan, doðru zannýyla yanlýþlýk yapan, kesin ölüm tehdidi altýnda bulunan kimse gibi.

Emredilen þeyi yapmaya gücü olmayanlar mesul deðildir. Kimse yapamadýðý, gücünün yetmediði bir amelle mükellef tutulmaz. Emredilen ibadeti yapmaya vücudu müsait olmayan veya maddi imkaný bulunmayan kimse gibi.

Kendisine ilahi davet ve ilim gelmeyen kimseler mesul deðildir. Neyin haram, neyin helal olduðunu, Allah'a nasýl iman edeceðini ve kulluk yapacaðýný bilmeyen, kendisine bunlarý öðreten bir Peygamber gelmeyen veya o peygamberle gelen davet kendisine ulaþmayan kimseler de mesul deðildir.

Þu halde, mesuliyet delile, sebebe ve þartlara baðlýdýr. Kimde duyduklarýný anlayacak bir akýl, anladýklarýný ayýr-dedip aralarýnda tercih yapabilecek bir hür irade, tercih ettiði þeyleri yapabilecek bir kuvvet mevcutsa ve bir de kendisine neyi nasýl yapacaðýna dair Allah'tan bir ilim gelmiþse o kimse mesuldür; iþlediði hayýrlar için sevap vardýr; tevbe etmediði veya Allah'ýn affetmediði kötülükleri için azap vardýr. Çünkü kendisinde bütün mükellefiyet þartlarý toplanmýþ, itirazý ortadan kaldýracak deliller önüne konmuþtur. Artýk mesuldür. Bu kimsenin kaderini bilmesi lazým ve þart deðildir; çünkü o, kendisinden saklanan kaderden deðil, kendisine bildirilen emirlerden sorumludur. Kaderi bilmek deðil, ona iman etmek farzdýr. Ýmam Ahmed b. Hanbel (rah): "Kader, Allah'ýn kudretidir." (Edib, Keylani, Avnü'l-Mürid, II, 605.)sözüyle bu müþkili çözmüþtür. Her mü'min "Allahu Teala'nýn her þeye gücü yeter, O'nun ilmi ve kudreti sonsuzdur, sýnýrsýzdýr." diyerek kaderin ilmini, kazanýn hikmetini Yüce Rabbine havale etmelidir.

Hz. Ömer b. Abdulaziz'in (rah) belirttiði gibi, bizler sadece bize öðretilen ilahi emirlere uyup, yasaklanan þeylerden kaçýnmakla mükellefiz. Üzerimizde cereyan eden kadere iman baþkadýr, yaptýðýmýz iþlere rýza göstermek baþkadýr. Yaptýðýmýz iþlerden Allah razý deðilse biz de razý olmayacaðýz. Allahu Teala, bize: "Bu halinizi deðiþtirin, bundan vazgeçin" diye emrediyorsa, biz de onu deðiþtirme yollarýna baþvuracaðýz. Çünkü bu ilahi emirler bizden mümkün olan bir þeyi istemektedir. Kötülüklere bulaþan bir insanýn, ayný zamanda iyilikleri yapma kabiliyeti ve imkaný da mevcuttur. Eðer güneþ, ay, aðaç ve hayvanlar gibi, tercih hakkýmýz, deðiþme imkanýmýz olmasa idi bize böyle bir emir verilmezdi. Nitekim, çocuk iken yaptýklarýmýzdan sorumlu deðiliz.

KADERE iMAN, KEDERLERE iLAÇTIR





Kadere iman edenin kederi gider, izdirabi diner. Kul marifeti ölçüsünde Yüce Allah'in tercih ve tecellilerindeki hikmeti anlar; Rabbini tanimanin tadini tadar. Mü'min karsilastigi her seye hikmet gözüyle bakar. su ayet-i kerime bu yolda kendisine isik tutar:

"Hos görmediginiz bir sey, sizin için daha hayirli olabilir. Sizin hos gördügünüz ve olmasíni istediginiz bir sey ise sizin için kötü olabilir, isin aslini ve hayirlisini siz bilmezsiniz; Allah bilir."( Bakara, 216.)

Kadere inanan kimse tevekkül sahibi olur. Elde etmek istedigi seylere ulasmak için bütün gayretini kullanýr, lazim olan tedbirleri alir; sonuca razi olur.

Kadere inanan kimse, eline geçen dünya malina ve degerlerine güvenmez, elinden kaçirdiklari için de üzülmez. Çünkü bütün bunlar ilahi bir taksime göre kula gelir. Ele geçen nimetler bazý insanlar için saadet olurken, bazilari için felakete kapi açar.

Allah'in takdir ve taksimine inanan kimse rizik endisesi çekmez; yarin ne yiyecegim derdine düsmez. Rizkinin ecelinin önünde oldugunu, rizkini yemeden ölmeyecegini bilir, kanaat ve sabir sahibi olur.

ilahi taksim ve takdire inanan kimse, kimseye haset etmez; kin atesiyle erimez. Kendisinde olmayan nimet ve faziletlerin baskasinda olmasina kizmaz; Rabbinin taksimine razi olur; rahat eder.

Kadere inanan kalbler, karamsar olmaz. Aci-tatli her seyin bir dönemi oldugunu, geceden sonra gündüzün beklendigini, zorluklarin pesinden muhakkak bir kolayligin geldigini bilir, sabirla bekler, acilardaki hikmeti seyreder, tatli günlerine sükreder.

Kadere inanan kimse, hiçkimseyi kinamaz, ayiplamaz, yaratilisindaki bir kusurundan dolayi insanlari alaya almaz. Çünkü bütün suret, sekil ve fitratlar alemlerin Rabbi olan Allah'ýn takdir ve tercihine göre olmaktadir. Yaratani taniyan kimse yaratilani hos görür; gönlü hos olur.

Kadere inanan kimse, ameline ve elindeki nimetlere güvenmez. iyilikleri kendinden bilmez, onlarla övünmez. isin basina degil, sonuna bakar. Ümit ve korku arasinda kulluk yapar. Hiçbir zaman ilahi rahmetten ümidini kesmez; ancak kaderin hükmünü bilmedigi için ben kurtuldum da diyemez. Günah isleyen mü'minlere lanet okumaz, merhamet eder, onlara ümit verir; güzel hâle, tevbeye davet eder; akibetlerinin hayirli olabilecegini söyler. Devamli Allahu Teala'ya karsi güzel zan içinde yasar. içinde bulundugu duruma göre hüküm vermez. Her seyin sona göre degerlendirildigini bilir.

Son sözümüz, Kur'an Sünnet diliyle dua olsun:

"Ey kalpleri istedigi gibi evirip çeviren Allahim! Kalplerimizi dininde ve sevginde sabit kil."

"Ey Rabbimiz! Bizi hidayetine ulastirdiktan sonra kalplerimizi hak yoldan kaydirma. Bize tarafýndan bir rahmet ihsan et. Sen hiç karsilik beklemeden çokça ikram edensin."

"Allahim! Bizim saadet sebebimiz olan dinimizi islah et. içinde yasadigimiz dünyamizi islah ve güzel et. Dönüs yerimiz olan ve ebediyyen kalacagimiz ahiretimizi de islah ve güzel et. Hayati bizim için hayirlari artirma sebebi yap. Ölümü de sikintilardan rahatlama vesilesi yap."

"Allahim! Gazabindan rizana siginiriz. Azabindan affina siginiriz. Senden yine sana siginiriz. Senin verdiðini engelleyecek, vermediðini de verecek kimse yoktur. Sen dilemezsen bize kimseden bir hayir gelmez."

haklısın abi sagol

Allah O Kadar Yücedir Ki Bizim Cüzi Irademizi Nasil Kullanacağimizi Bile Bilir Yani Bizim Yaptiklarimiz Kendi Irademizledir bununla birlikte Allah Yapacaklarimizi Ezelden Bilir. Yaradan Yarattiğini Hiç Bilmez Mi? Herşeyi Bilmesi Irademizi Kullanmamiza Engel Değildir. Zaten mükemmel ve eşsiz bir yaratıcının da böyle olması gerekmez mi? Sorularımıza cevap ararken her sorunun bir cevabı olduğunu bilmeliyiz ki saçma sapan düşüncelere kapılmayalım. Yargılamadan sorgulayalım Allah'a yakınlaşmak Allah'ı tanıyıp O'nu sevmek niyetiyle sorup öğrenelim.
Allah herkesi doğru yola iletsin...